محمد الريشهري
313
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
سپس وضويى شبيه قبلى را به عثمان نسبت مىدهد . قرينه ديگر بر بروز اختلاف در روزگار عثمان ، جدولى است كه نشان مىدهد هيچ يك از صحابيان به اندازه عثمان ، درباره وضو سخن نگفتهاند . در اين جدول كه به بررسى روايات سى صحابى پُر حديث پرداخته شده ، تنها دو ، سه صحابى درباره وضو حديث دارند كه احاديث دو تن از آنان ، يعنى عبد اللّه بن عبّاس و على بن ابى طالب عليه السلام ، انگشتشمار است ؛ امّا عثمان ، به تنهايى بيش از بيست حديث در اين باره دارد . « 1 » برخى گزارشها ، وضوى شمارى از صحابيان و تابعيان را مانند وضوى عثمان و يا مؤيّد وضوى او دانستهاند ؛ امّا ما تنها دو تن از آنها ( عبد اللّه بن زيد بن عاصم و عبد اللّه بن عمرو بن عاص ) را يافتيم و بقيه ، سند يا متن مقبولى ندارند . « 2 » روايت دوم : وضوى صحابيان در اين وضو كه مركّب از دو غَسل و دو مَسح است ، صورت و دستها شسته مىشوند ؛ امّا سر و پاها مسح مىگردند و هر يك به طور متعارف ، يك بار انجام مىگيرد ، هر چند در غَسلِ صورت و دست ، يك شستشوى ديگر رواست ؛ امّا سه بار ، لازم و بلكه جايز نيست . معتقدان به اين گونه وضو ، كسانى مانند عبد اللّه بن عبّاس ، رفاعة بن رافع ، عباد بن تميم بن عاصم مازنى ، اوس بن ابى اوس ثقفى ، بَراء بن عازب و نيز امام على عليه السلام
--> ( 1 ) . حديثى را نيز به عايشه نسبت دادهاند ؛ امّا برخى بر آن خدشه وارد كردهاند ( وضوء النبى صلى اللّه عليه و آله : ج 1 ص 50 ) . ( 2 ) . مؤلّف كتاب وضوء النبى ، اين گزارشها را بررسى كرده و نامقبول دانسته است ( ر . ك : وضوء النبى صلى اللّه عليه و آله : ج 1 ص 48 و 137 ) .